Bulgaristan’da siyasi deprem: Cumhurbaşkanı Rumen Radev istifasını açıkladı

Bulgaristan’da hükümet krizinin ardından başlayan erken seçim atmosferi, Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in istifa kararıyla bambaşka bir noktaya taşındı. Görev süresi 2027’de sona erecek olan Radev, olağanüstü basın toplantısıyla cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılacağını duyurdu. Bu çıkış, son günlerde kulislerde konuşulan “Radev seçimlere kendi partisiyle girecek” iddialarını da yeniden alevlendirdi. Radev, istifasının Anayasa Mahkemesi’ne sunulacağını belirtirken, kabul edilmesi halinde cumhurbaşkanlığı makamına Cumhurbaşkanı Yardımcısı İliyana Yotova’nın geçeceğini açıkladı.

Rumen Radev : Cumhurbaşkanlığı vazifesinden istifa edeceğim

Radev, “Cumhurbaşkanlığı vazifesinden istifa edeceğim” sözleriyle dikkatleri üzerine çekti. Bu kararın gerekçesini ise demokrasi ve kurumların korunması üzerinden anlattı. Radev, “Bulgar demokrasisi, yolsuz yapılar ve aşırılıkçılara teslim edilmesi halinde ayakta kalamaz. Vatandaşların bana duyduğu güven, kurumları koruma sorumluluğunu da beraberinde getiriyor” ifadelerini kullandı.

“Son kez sesleniyorum” diyerek 9 yıllık dönemi hatırlattı

İlk kez dokuz yıl önce cumhurbaşkanı seçildiğini, 2021’de de seçmenin güvenini yeniden aldığını söyleyen Radev, görev süresi boyunca ülkenin ağır krizlerden geçtiğini vurguladı. Radev’ “Dokuz sene önce bana Bulgaristan’a cumhurbaşkanı olarak hizmet vermem için oy verdiniz. Birlikte bir dizi krizi, oligarşinin saldırılarını ve 2020 ile 2025’teki büyük protestoları yaşadık. Bugün size Bulgaristan Cumhurbaşkanı olarak son kez sesleniyorum” dedi.

“Hazırız, yapabiliriz ve başaracağız”

Sol eğilimli bir emekli hava kuvvetleri komutanı olarak bilinen Radev, konuşmasında “ülkenin geleceği” mesajını da öne çıkardı. Radev, “Önümüzde, vatanımızın geleceği için verilmesi gereken bir mücadele var ve buna birlikte göğüs gereceğimize inanıyorum. Hazırız, yapabiliriz ve başaracağız” dedi.

Hükümet düştü, erken seçim süreci başladı

Radev’in istifası, Bulgaristan’da aralık ayında Başbakan Rosen Jelyazkov liderliğindeki koalisyon hükümetinin istifa etmesinin ardından geldi. Koalisyon hükümeti, bazı vergileri artıracak yeni bütçe hazırlığı ve yolsuzluklara karşı haftalarca süren sokak gösterileri sonrasında görevini bırakmak zorunda kalmıştı. 62 yaşındaki Cumhurbaşkanı Radev’in de bu dönemde koalisyonu açık şekilde eleştirdiği ve hükümeti protestocuların taleplerine kulak vermeye çağırdığı belirtilmişti.

Parti iddiaları yeniden gündemde

İstifa kararıyla birlikte, Radev’in kendi partisinin başına geçerek seçimlerde yarışacağına yönelik iddialar daha da güç kazandı. Radev, açıklamasında bundan sonraki planlarını anlatmadı. Ancak daha önce “sağ ve soldaki tüm demokratlar için birleştirici bir partiye ihtiyaç duyulduğunu” söylediği hatırlatıldı.

Son beş yılda 7 seçim

Bulgaristan’da son yıllarda siyasi tablo sürekli değişti. Ülkede son beş yılda yedi kez genel seçim yapıldı. Hiçbir partinin tek başına hükümet kuracak çoğunluğu yakalayamaması ve koalisyonların kısa sürede dağılması, bu sürecin en önemli nedeni olarak gösteriliyor.

Anayasa Mahkemesi karar verecek

Bulgaristan anayasasına göre cumhurbaşkanının istifası, Anayasa Mahkemesi’nin durumu tespit etmesiyle kesinleşiyor. Bu nedenle süreç mahkemenin kararına göre netleşecek. Bulgaristan tarihinde bugüne kadar bir cumhurbaşkanının görev süresi bitmeden kendi isteğiyle makamdan ayrıldığı bir örnek bulunmadığı belirtiliyor. Buna karşın 1993 yılında bir cumhurbaşkanı yardımcısının istifa girişimi örnek olarak hatırlatılıyor.

Uygulamalara bakıldığında Anayasa Mahkemesi’nin istifaya ilişkin kararının bir haftayı geçmeden çıkabileceği, bu süreçte delil toplanmadığı ve tarafların dinlenmediği ifade ediliyor.

Görev Yotova’ya geçecek

Mahkemenin yetkilerin sona erdiğine ilişkin kararının yürürlüğe girmesi halinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı İliyana Yotova’nın cumhurbaşkanlığı görevini devralacağı belirtildi. Yotova’nın mevcut dönemin sonuna kadar, yani 21 Ocak 2027’ye kadar görevde kalacağı bilgisi paylaşıldı.